دیدبان حقوق زنان افغانستان (AWRW) گزارش تحقیقی جدید خود تحت عنوان «Changes in Afghanistan Under Taliban Rule» را منتشر کرد. این گزارش تحلیلی، به بررسی جامع تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و بشردوستانه افغانستان از آگست ۲۰۲۱ تاکنون میپردازد و بهویژه بر پیامدهای سیاستهای طالبان بر زندگی زنان، دختران و کودکان تمرکز دارد.
۱۵ آگست یادآور روزی است که با سقوط جمهوریت، میلیونها زن و دختر افغان از حقوق بنیادین خود در زمینه آموزش، کار، آزادی رفتوآمد و مشارکت اجتماعی محروم شدند. این گزارش نشان میدهد که چگونه وعدههای اولیه طالبان در خصوص رعایت حقوق زنان، بهتدریج جای خود را به سیاستهای سیستماتیک تبعیض جنسیتی و حذف زنان از عرصه عمومی داده است.
محورهای اصلی گزارش:
???? محرومیت سیستماتیک زنان از آموزش:
ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم، تعلیق کامل تحصیلات دانشگاهی زنان و حتی منع آموزشهای طبی مانند نرسینگ و قابلهگی، افغانستان را به تنها کشوری در جهان تبدیل کرده که دختران را از آموزش متوسطه و عالی محروم کرده است.
???? حذف زنان از بازار کار:
ممنوعیت کار زنان در نهادهای دولتی، سازمانهای غیردولتی و بسیاری از بخشهای خصوصی، موجب از دست رفتن دهها هزار شغل و افزایش وابستگی اقتصادی زنان شده است.
???? بحران انسانی و اقتصادی:
اقتصاد افغانستان از سال ۲۰۲۱ تاکنون حدود ۳۰ درصد کوچکتر شده، بیکاری و فقر بهشدت افزایش یافته و میلیونها نفر با ناامنی غذایی مواجهاند. زنان سرپرست خانواده بیشترین آسیب را متحمل شدهاند.
???? کنترل شدید اجتماعی و قانونی:
تصویب قانون «امر به معروف و نهی از منکر» در سال ۲۰۲۴، محدودیتهای گستردهای بر آزادیهای فردی، رسانهها و حضور اجتماعی زنان اعمال کرده است. این سیاستها از سوی بسیاری از نهادهای بینالمللی بهعنوان «آپارتاید جنسیتی» توصیف شدهاند.
???? واکنشهای بینالمللی:
در حالی که سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری بارها سیاستهای طالبان را محکوم کردهاند، کاهش کمکهای بشردوستانه و محدودیتهای اعمالشده بر کارکنان زن امدادرسان، ارائه خدمات حیاتی را با چالش جدی مواجه کرده است.
پیام دیدبان حقوق زنان افغانستان
در پیشگفتار این گزارش، داکتر ذکیرا حکمت، رئیس دیدبان حقوق زنان افغانستان، تأکید میکند:
«آینده افغانستان بدون مشارکت و رهبری زنان ساخته نخواهد شد. امروز بیش از هر زمان دیگری به همبستگی جهانی، صدای واحد و اقدام عملی نیاز داریم.»
این گزارش با استناد به دادههای میدانی، تحلیلهای حقوقی و منابع بینالمللی، تصویری جامع از وضعیت کنونی افغانستان ارائه داده و خواستار اقدام فوری جامعه جهانی برای حمایت عملی و پایدار از زنان و دختران افغان شده است.
