Afganistan Kadın Hakları İzleme Örgütü (AWRW), “Taliban Yönetimi Altında Afganistan’daki Değişimler” başlıklı kapsamlı araştırma raporunu yayımladı. Bu rapor, Ağustos 2021’den bu yana Afganistan’da yaşanan siyasi, sosyal, ekonomik ve insani dönüşümleri ayrıntılı biçimde analiz etmekte; özellikle kadınlar, kız çocukları ve çocuklar üzerindeki etkileri ele almaktadır.

15 Ağustos, Afganistan’da milyonlarca kadın ve kız çocuğunun eğitim, çalışma, özgürlük ve onurlu yaşam haklarından mahrum bırakıldığı bir dönüm noktasıdır. Rapor, Taliban’ın iktidara geldiği dönemde verdiği sözlerin kısa sürede yerini sistematik cinsiyet ayrımcılığına ve kadınların kamusal hayattan dışlanmasına bıraktığını ortaya koymaktadır.

Raporun Öne Çıkan Başlıkları

???? Kadınların Eğitim Hakkının Sistematik Olarak Engellenmesi
Altıncı sınıfın üzerindeki kız öğrencilerin okula gitmesinin yasaklanması, üniversite eğitiminin tamamen durdurulması ve hatta hemşirelik ile ebelik gibi tıbbi eğitim programlarının kapatılması, Afganistan’ı kız çocuklarının ortaöğretim ve yükseköğretime erişiminin tamamen yasaklandığı tek ülke haline getirmiştir.

???? Kadınların İş Hayatından Dışlanması
Kadınların kamu kurumlarında, sivil toplum kuruluşlarında ve özel sektörün büyük bölümünde çalışmasının yasaklanması, on binlerce kadının işini kaybetmesine ve ekonomik bağımlılığın artmasına yol açmıştır.

???? Derinleşen Ekonomik ve İnsani Kriz
2021’den bu yana Afganistan ekonomisi yaklaşık %30 oranında daralmış, işsizlik ve yoksulluk ciddi şekilde artmıştır. Milyonlarca insan gıda güvensizliğiyle karşı karşıyadır. Kadınların hane reisliği yaptığı aileler en ağır etkilenen kesimdir.

???? Ağır Sosyal ve Hukuki Kısıtlamalar
2024 yılında yürürlüğe giren “İyiliği Emretme ve Kötülükten Sakındırma” yasası, kadınların kamusal alandaki varlığını daha da sınırlandırmış; medya, kültürel faaliyetler ve temel özgürlükler üzerinde ciddi baskılar oluşturmuştur. Bu uygulamalar birçok uluslararası kuruluş tarafından “cinsiyet apartheidi” olarak tanımlanmaktadır.

???? Uluslararası Tepkiler ve Zorluklar
Birleşmiş Milletler ve insan hakları kuruluşları Taliban politikalarını defalarca kınamış olsa da, insani yardımlardaki kesintiler ve kadın yardım çalışanlarına getirilen yasaklar, hayati hizmetlerin ulaştırılmasını zorlaştırmaktadır.

Afganistan Kadın Hakları İzleme Örgütü’nün Mesajı

Raporun önsözünde, AWRW Başkanı Dr. Zakira Hekmat şu ifadeleri kullanmaktadır:

“Afganistan’ın geleceği, kadınların katılımı ve liderliği olmadan inşa edilemez. Bugün her zamankinden daha fazla küresel dayanışmaya, ortak bir sese ve somut eyleme ihtiyaç vardır.”

Bu rapor; saha verileri, hukuki analizler ve uluslararası kaynaklara dayanarak Afganistan’daki mevcut durumu kapsamlı biçimde ortaya koymakta ve uluslararası toplumu Afgan kadınları ve kız çocukları için acil ve sürdürülebilir destek sağlamaya çağırmaktadır.

Raporun Tam Metnine Erişim