Afganistan Kadın Hakları İzleme Örgütü, derin endişesini dile getirerek “Taliban Mahkemelerinin Ceza Esasları” olarak adlandırılan metni şiddetle kınamakta ve bu belgeyi, özellikle Afganistan’daki kadınlar ve kız çocuklarının hakları başta olmak üzere, temel insan haklarını açıkça ihlal eden bir belge olarak değerlendirmektedir.
Bu esaslar, Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme, Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Sözleşmesi (CEDAW) ve Çocuk Haklarına Dair Sözleşme dâhil olmak üzere uluslararası insan hakları standartlarıyla tamamen çelişmekle kalmamakta; aynı zamanda toplumsal cinsiyet ayrımcılığını, şiddeti ve keyfi cezaları kurumsallaştırarak kadınların sistematik biçimde baskı altına alınması için yarı-hukuki bir çerçeve oluşturmaktadır.
Afganistan Kadın Hakları İzleme Örgütü; masumiyet karinesi, avukata erişim hakkı, susma hakkı, işkence yasağı ile keyfi gözaltı ve cezalandırma yasağı gibi adil yargılanmanın temel ilkelerinin göz ardı edilmesinin, özellikle kadınları, kız çocuklarını ve risk altındaki diğer grupları yaygın suistimallere ve tam bir cezasızlığa karşı savunmasız bıraktığını vurgulamaktadır.
Bu esaslar; kadınlara yönelik fiziksel, psikolojik ve cinsel şiddetin çeşitli biçimleri karşısında kasıtlı bir sessizlik sergileyerek, aile içinde kadınların cezalandırılmasına örtük bir meşruiyet kazandırarak ve kadınların bireysel özgürlükleri ile insan onuruyla doğrudan ilişkili davranışları suç sayarak, toplumsal cinsiyete dayalı şiddetin artması ve kurumsallaşması riskini ciddi biçimde yükseltmektedir.
Ayrıca vatandaşların din ve toplumsal statü temelinde ayrıştırılması, yargı organlarına ve sıradan bireylere ceza uygulamak için sınırsız yetkiler tanınması ve “kamu yararı” bahanesiyle öldürmenin meşru görülmesi; eşitlik ilkesinin ve yaşam hakkının ağır ihlali anlamına gelmekte ve kadınların güvenliği ile yaşamı açısından yıkıcı sonuçlar doğurmaktadır.
Afganistan Kadın Hakları İzleme Örgütü, bağımsız ve etkili herhangi bir denetim mekanizmasının bulunmaması halinde bu esasların uygulanmasının; hukuksuzluğun yaygınlaşmasına, sistematik insan hakları ihlallerinin artmasına ve kadınların her türlü hukuki korumadan tamamen mahrum bırakılmasına yol açacağı uyarısında bulunmaktadır.
Afganistan Kadın Hakları İzleme Örgütü, bu esasların derhal yürürlükten kaldırılmasını talep etmekte; Birleşmiş Milletler’i, özel raportörleri, uluslararası insan hakları kuruluşlarını ve devletleri, bu belgenin uygulanmasını engellemek ve Afganistan’daki kadınlar ile kız çocuklarının haklarını etkili biçimde korumak için mevcut tüm hukuki, siyasi ve uluslararası araçları kullanmaya çağırmaktadır. Uluslararası toplumun bu tür bir belge karşısında sessiz kalması, Afgan kadınlarına yönelik ayrımcılığın, şiddetin ve adaletsizliğin normalleştirilmesi anlamına gelecektir.
