Afganistan Kadın Hakları İzleme Örgütü (AWRW), 2026 yılının ilk yarısında Afganistan’da kadınların ve kız çocuklarının insan hakları durumuna ilişkin hazırladığı analitik ve hukuki raporu yayımladı.

“Toplumsal Cinsiyetin Görünmezleştirilmesi: Afganistan’da Kadınların Sistematik Olarak Dışlanması ve Şiddet” başlıklı rapor, Ocak–Haziran 2026 döneminde kadınlara ve kız çocuklarına yönelik hak ihlallerinin belgelenmesine ve analiz edilmesine odaklanıyor.

Rapora göre AWRW, 2026 yılının ilk altı ayında kadınlara ve kız çocuklarına yönelik 225 fiziksel, psikolojik ve yapısal şiddet vakasını belgeledi. Bu vakalar arasında cinayet ve cinayete teşebbüs, aile içi şiddet, keyfî gözaltılar, zorla kaybetmeler ve kadınlar ile kız çocukları arasındaki intihar vakaları yer alıyor. Rapor ayrıca bilgiye erişimdeki kısıtlamalar, sansür, korku ortamı ve vakaların eksik bildirilmesi nedeniyle kayıt altına alınan sayıların, söz konusu dönemdeki tüm hak ihlallerini yansıtmayabileceğine dikkat çekiyor.

Raporda ayrıca 12 No’lu Kararname (Mahkemeler Ceza Usulü İlkeleri) ve 18 No’lu Kararname (Eşlerin Ayrılığına İlişkin İlkeler) kadın hakları açısından inceleniyor. Aile içi şiddet, kadınların adalete erişimi, çocuk yaşta evlilikler, boşanma süreçlerinde kadınların hakları ve aile yaşamına ilişkin çeşitli kısıtlamalar ele alınıyor.

Raporun bir diğer bölümü, Herat’ta kadınların toplu şekilde gözaltına alınması, Cebrail bölgesindeki protestolar ve protestolara yönelik müdahaleleri ele alıyor. Bunun yanı sıra akıllı telefon kullanımına getirilen kısıtlamalar, kadın ve kız çocuklarının eğitim ve geçim olanaklarına erişimi, sağlık ve üreme sağlığı hizmetleri ile ruh sağlığı alanındaki gelişmeler de inceleniyor.

Raporun son bölümünde Afganistan’ın uluslararası yükümlülükleri ve kadın haklarına ilişkin uluslararası belgeler, başta CEDAW ve Çocuk Hakları Sözleşmesi (CRC) olmak üzere, ele alınarak kadınlara ve kız çocuklarına yönelik kısıtlamaların hukuki boyutu değerlendiriliyor. Ayrıca uluslararası kuruluşlar, İslam ülkeleri, insani yardım kuruluşları ve bağışçılar için bir dizi öneri sunuluyor.

AWRW, bu raporun belgeleme, farkındalık oluşturma, araştırma ve Afganistan’da kadınların ve kız çocuklarının haklarının savunulması çalışmalarına katkı sağlayacağını umuyor.

Afganistan Kadın Hakları İzleme Örgütü’nün altı aylık raporunun tamamına bu bağlantı üzerinden ulaşabilirsiniz:

https://drive.google.com/drive/u/3/folders/1U4EN60HUiOVhPm_R0zzMhmhYO7B7H7A_