Afgan Kadın Hakları İzleme Kurulu (Afghanistan Women’s Rights Watch) tarafından yayımlanan kapsamlı bir rapor, Taliban’ın 15 Ağustos 2021’de Afganistan’da yeniden iktidara gelmesinden bu yana kadınlara yönelik baskıların sistematik bir hale geldiğini ortaya koydu. “Afganistan’da Kadın ve Kız Çocuklarının Hak İhlalleri Raporu (2021–2024)” başlıklı çalışmada, kadınların eğitim, istihdam, sağlık, sosyal hayat ve ifade özgürlüğü gibi temel haklarının neredeyse tamamen ortadan kaldırıldığına dikkat çekildi.

Rapordan Öne Çıkan Bulgular:

  • Taliban yönetimi döneminde 2.5 milyon kız çocuğu eğitim hakkından mahrum bırakıldı, kadınların üniversiteye girişleri ve tıbbi alanlarda eğitim almaları yasaklandı.

  • Kadınların %94’ü işlerini kaybetti. Kadın iş gücü oranı %22’den %10’un altına düştü.

  • Kadınların yalnız seyahat etmeleri yasaklandı; park, hamam, güzellik salonu gibi birçok sosyal mekâna girişleri engellendi.

  • 2021-2024 yılları arasında 650 fiziksel ve cinsel şiddet vakası, 487 psikolojik şiddet vakası, 332 kadın cinayeti raporlandı.Kadınların kamusal alanda konuşması ya da seslerinin duyulması dahi suç sayıldı.

Kapsamlı Karşılaştırmalar:
Rapor, Taliban öncesi dönemle Taliban yönetimi altındaki dönem arasındaki istatistiksel farkları karşılaştırmalı olarak sunuyor. Eğitim, sağlık hizmetlerine erişim, kadınların kamu kurumlarında temsil oranı gibi alanlarda yaşanan çöküş grafiklerle destekleniyor.

Uluslararası Destek Çağrısı:
Raporda, Birleşmiş Milletler başta olmak üzere uluslararası kurumlara ve ev sahibi ülkelere çağrıda bulunularak, gizli eğitim ağlarına destek verilmesi, Afgan kadın mültecilere burs ve istihdam olanakları sağlanması, Taliban üzerindeki siyasi ve ekonomik baskının artırılması gerektiği vurgulanıyor.

Kadınların Direnişi Sürüyor:
Tüm baskılara rağmen Afgan kadınlarının sokak protestoları, gizli eğitim sınıfları, çevrimiçi dayanışma ağları ve sanat yoluyla seslerini duyurmaya çalıştıkları belirtiliyor. “Ekmek, İş, Özgürlük” sloganlarıyla başlayan gösterilerin şiddetle bastırıldığına dikkat çekilen rapor, bu direnişin Afganistan’daki toplumsal umudu ayakta tuttuğunu vurguluyor.


Afgan kadınlarının maruz kaldığı baskılar sadece bir toplumsal cinsiyet meselesi değil; aynı zamanda bir insanlık ve kalkınma krizidir. Rapora göre, Afganistan’da kalıcı barış, adalet ve ilerleme; ancak kadınların kamusal hayatta eşit şekilde yer almasıyla mümkündür.


Raporu okumak için buraya tıklayınız.